دایره برائت فراتر رفته و شامل حامیان استکبار می‌شود

حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی رستم‌نژاد رئیس پژوهشکده حج و زیارت و استاد حوزه علمیه قم در گفت‌وگو با خبرگزاری حوزه با تأکید بر اینکه تلفیق بُعد سیاسی و عبادی در حج، اختصاص به جمهوری اسلامی ایران ندارد بلکه ریشه در خود اسلام دارد، اظهار داشت: تلفیق بُعد سیاسی و عبادی در حج، مربوط به جمهوری اسلامی نیست، بلکه مربوط به خود اسلام می‌باشد. حج عبادتی است که همه عبادت‌ها را در خود جمع کرده است. من به بخشی از این عبادات اشاره کنم: نماز در حج هست، روزه در حج هست، قربانی و انفاق در حج هست. یعنی عبادت جسمی، روحی، معنوی، دشمن‌شناسی، برائت، رمی جمرات، حرکت، بیتوته، خواب و بیداری در شب، توقف در عرفات و مشعر - همه اینها مناسک حج ما را تشکیل می‌دهند.

حج «زیست تمدنی» و «برنامه کامل زندگی» است

رئیس پژوهشکده حج و زیارت افزود: حج، یک حیات و زیست فردی و اُمتی و در واقع دارای نگاه تمدنی است. وقتی به این عبادت نگاه می‌کنید، یک نماز ساده نیست؛ بلکه نمازی است در دل اُمت. از ابتدا که می‌گویید لَبَیْکَ اللَهُمَ لَبَیْکَ، لَبَیْکَ لا شَریکَ لَکَ لَبَیْکَ - چرا بحث شرک مطرح است؟ چرا لا شریک می‌گویید؟ یعنی از همین جا، هدف‌گذاری خود را آغاز می‌کنید. از ابتدای نیت، حَجَ الْبَیْتَ یعنی بیت توحید. شما به توحید نمی‌رسید مگر اینکه برائت در دل آن تضمین شده باشد؛ لا شریک در کنار توحید قرار دارد.

استاد حوزه علمیه قم تصریح کرد: بُعد سیاسی حج در خود مناسک حج نهفته است؛ این طور نیست که ما تازه آن را تفسیر کرده باشیم. حضرت امام عظیم‌الشأن ما احیاگر آن حج است. چرا؟ برای اینکه دشمنان - حتی آنهایی که ادعای خادم‌الحرمین دارند - تمام سعی خود را کردند که حج را به بُعد فردی تقلیل دهند و بگویند حج یک عبادت فردی و مناسکی شخصی است. اما امام آمد و فرمود که آن حج باید حج ابراهیمی باشد.

وی در تعریف حج ابراهیمی گفت: حج ابراهیمی یعنی حجی که از ابتدا تا انتها، وقتی به مناسک آن نگاه می‌کنید، می‌بینید دشمن را نشانه گرفته، دشمن را شناسایی کرده و به صورت مکرر می‌خواهد بر سر دشمن بکوبد. در دل حج ابراهیمی، برائت خوابیده است. سوره برائت که در قرآن هست، این سوره اصلاً در ارتباط با حج نازل شده: أَذَانٌ منَ اللَه وَرَسُوله - اعلام از سوی خدا و رسولش. اعلام چه چیزی؟ أَنَ اللَهَ بَریءٌ منَ الْمُشْرکینَ وَرَسُولُهُ؛ برائت از مشرکین. بعد می‌گوید فی یَوْم الْحَج الْأَکْبَر - این برائت باید در روز حج اکبر، یعنی روز عید قربان، اتفاق بیفتد. روز عید قربان، روز برائت است. این در ماهیت حج اخص شده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین رستم‌نژاد تأکید کرد: جمهوری اسلامی مؤسس این نگاه نیست، فقط احیاگر است و آن حج فراموش شده را باید به وقت خود احیا کرد. چون دشمنان با این نگاه مشکل دارند. حج، رمی را در دل خود دارد؛ رمی استکبار، رمی کفر، نفی سبیل بر مسلمین در دل حج خوابیده است. این خانه، بیت‌العتیق است؛ یعنی آزاده، یعنی سلطه‌ناپذیر. یعنی شما یک مسلمان باید این‌چنین زندگی کنید. من دارم یک دوره تعلیمات برای شما می‌گذارم؛ حج، یک دوره تعلیماتی کامل است.

وی افزود: ماهیت حج همین است؛ الگوی زندگی را به شما نشان می‌دهد. حتی موقعی که می‌خواهی زیر سایه بروی، باید ببینی آیا زیر سایه رفتن جایز است یا نه؟ مناسک حج حتی نوع زیست را هم بیان می‌کند. نگاه کنید: آیا اجازه دارید حیوانات را عذاب دهید؟ حتی رعایت زیست محیطی را می‌گوید. آیا می‌توانید درختی را قطع کنید؟ حق ندارید. حج، یک زیست کامل انسانی و عبادی است که در آن دوست را می‌بینی، دشمن را می‌بینی، خط را می‌بینی، هدف را می‌بینی، کجا زیست کنی و کجا زیست نکنی. کامل، کامل، یک برنامه زندگی به تو می‌دهد. و این بدون دشمن ممکن نیست. لذا دشمن در آن دیده شده است و نفی دشمن و نفی سلطه در آن گنجانده شده است.

رئیس پژوهشکده حج و زیارت خاطرنشان کرد: امام بزرگوار فرمود برگردید به همان حج ابراهیمی. حج ابراهیمی، تبری ابراهیمی است؛ ابراهیمی که وَحید توحید است، قهرمان توحید است؛ بت‌ها را جارو می‌زد و تکه تکه می‌کرد و دشمن را در هم می‌شکست. نظام ما که مدعی نظام اسلامی است، نمی‌تواند حجی داشته باشد که حجی فردی و تقلیل‌یافته باشد. این اصلاً با مناسک حج سازگار نیست؛ روح حج با این نگاه فردی در تضاد است. امام عظیم‌الشأن ما آمد، درست نقطه‌زنی کرد و حج ابراهیمی را دوباره احیا کرد. وَأَذَانٌ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَی النَّاسِ یَوْمَ الْحَجِّ الْأَکْبَرِ أَنَّ اللَّهَ بَرِیءٌ مِنَ الْمُشْرِکِینَ- برائت در حج اکبر نهفته است و حج بدون برائت معنا ندارد. ما که مدعی نظام اسلامی هستیم، باید حکمرانی ما به گونه‌ای باشد که دارای یک نقشه جامع از زندگی فردی و سیاسی کامل باشد. زندگی متعادل انسان موحد، توحید کامل او، نفی شرک، نفی استکبار - همه اینها در مناسک حج دیده شده است.

دایره برائت فراتر رفته و شامل حامیان استکبار می‌شود

حجت‌الاسلام والمسلمین رستم‌نژاد، با اشاره به بیانیه اخیر رهبر معظم انقلاب درباره برائت از مشرکین در حج، گفت: معظم‌له به‌درستی نقطه‌زنی کردند که از این پس برائت از مشرکین در صحرای عرفات باید به دل زندگی‌ها بیاید و نقش‌آفرین باشد؛ ما به برائت عملی نیاز داریم، نه برائت صرف شعاری.

وی با اشاره به جایگاه برائت از مشرکین در حج بر اساس پیام رهبر معظم انقلاب و تأکید ایشان بر شعار الله‌اکبر، اظهار داشت: هم حضرت امام خمینی(ره)، هم امام شهیدمان و هم رهبر معظم انقلاب که در واقع شاگرد مکتب ایشان و نیز پدر شهیدشان و امام راحل عظیم‌الشأن هستند، ذخیره‌ای الهی برای ما به شمار می‌روند. خداوند این نعمت را به ما داد که امتداد همان مسیر و همان راه را ان‌شاءالله داشته باشیم. معظم‌له همان خط را دنبال می‌کند و همان ارشاداتی را پیگیری می‌نماید که پدر بزرگوارشان و امام شهیدمان سال‌ها پیش فرمودند که حج باید ابراهیمی شود.

استاد حوزه علمیه قم افزود: یکی از شاخص‌های اصلی حج ابراهیمی، همین است که با الله‌اکبر شروع می‌شود؛ چون توحید همین است و نفی شرک، کفر، سلطه و استکبار در درون جان انسان. الله‌اکبر یعنی خدا بزرگ‌تر است؛ بقیه معبودها کنار او دیده نمی‌شوند. نه اینکه خدا از آنها بزرگ‌تر است، بلکه اصلاً غیر خدا در کنار خدا جایی ندارد. این شعار، شعار بلند ماست که همه جا باید این شعار باشد.

رئیس پژوهشکده حج و زیارت با اشاره به دیدگاه نظام و رهبری تصریح کرد: نظام و رهبری - چه رهبران گذشته ما و چه رهبر فعلی که سایه‌اش مستدام باد - دنبال حجی هستند که در آن، برائت تجلی پیدا کند. مخصوصاً بعد از این جنگ (طوفان‌الاقصی) که خیلی چیزها عوض شده، مفهوم برائت نیز باید به همان اندازه عوض شود. نه اینکه معنای برائت تغییر کند، بلکه دایره و دامنه آن وسیع‌تر شده است.

این استاد حوزه علمیه قم تأکید کرد: یک وقتی شما برائت را محدود به یک زمان و یک روز می‌کنید که می‌شود همان روز تمام شده. اما یک وقت می‌گویید: نه، من باید از برائت الهام بگیرم برای اینکه در زندگی خودم جریانش بدهم. الان حرف، جاری ساختن آن برائت در زندگی است. منطقه ما، منطقه‌ای است که زندگی مسلمانان اسیر حکومت‌هایی شده که نه تنها برائتی ندارند، بلکه کفر را در دامن اسلام نشانده‌اند. به آنها خانه داده‌اند، نفت داده‌اند، جا داده‌اند، امکانات داده‌اند. نمونه‌اش در همین جنگ اخیر دیده شد که ما خودمان را باور نمی‌کردیم این همه نظام استکباری و صهیونیستی در کشورهای اسلامی رخنه کرده باشد.

وی ادامه داد: آمریکا آمده و پایگاه نظامی ساخته برای کوبیدن مسلمین. نمی‌خواهند روسیه را بزنند، می‌خواهند چه کسی را بکشند؟ آمده‌اند اسلام را نابود کنند، خانه مسلمانان را بریزند، منطقه را غارت کنند. به تعبیر امام شهیدمان، چرا آمریکا باید تمام تجهیزات نظامی خود را با هزینه همین مردم و همین منطقه بیاورد تا بر سینه ما بکوبد؟ این شرک است، نه توحید. پس من از حج باید الهام بگیرم که چه بکنم؟ باید خودم را آزاد کنم، کشورهای منطقه باید خودشان را آزاد کنند. این می‌شود آن برائت واقعی؛ یعنی الهام بگیرم و آن برائت را در زندگی سیاسی خودم و در زندگی اجتماعی خودم جاری بسازم.

حجت‌الاسلام والمسلمین رستم‌نژاد با تمجید از نقطه‌زنی رهبر معظم انقلاب خاطرنشان کرد: رهبری معظم انقلاب ما خوب نقطه‌زنی کرد که از این به بعد، برائت از مشرکین در صحرای عرفات باید بیاید در دل زندگی‌ها و نقش‌آفرین باشد. ما برائت عملی لازم داریم، نه برائت صرف شعاری. آن برائت شعاری سر جای خودش الهام‌بخش است و درس را به ما یاد می‌دهد، اما درس را که یاد گرفتم باید پیاده‌اش کنم در زندگی خودم. الان رهبری دارد این را نقطه‌گذاری کرده و دنبال می‌کند و این باید بشود.

وی در تشریح دایره جدید برائت گفت: دایره برائت از مشرکین فراتر می‌رود و مستکبرین و کسانی که از مستضعفین حمایت نمی‌کنند و با استکبار همراهی می‌کنند را نیز شامل می‌شود. فرق ایران اسلامی با آن کشورهایی که به آمریکا پایگاه دادند، همین است. آنها دایره برائت را محدود به شرک در حد کفر و نوشته‌های کتابخانه‌هایشان می‌دانند، اما ایران می‌گوید فراتر از آن، عملی‌اش کنی و در زندگی بیاوری.

رئیس پژوهشکده حج و زیارت افزود: مناسک حج فقط یک اتاق فکر است که تو را به فکر و تفکر وا می‌دارد تا بفهمی وقتی برگشتی باید چگونه زندگی کنی. چگونه باید زندگی کنم؟ من نباید زیر سایه کفر زندگی کنم، من نباید زیر سلطه کفر نفس بکشم. اینها آمده‌اند این‌جا خیمه زده‌اند برای چه؟ برای اینکه فرهنگ من، اقتصاد من، سیاست من، حکومت‌های من - همه را غارت کنند و در همه اینها خودشان دخالت کنند.

این استاد حوزه علمیه قم تأکید کرد: من مسلمان باید یاد بگیرم - من که می‌خواهم خدا، معبود من باشد، الله‌اکبر پرچم من و شعار من باشد - دیگر هیچ چیز را نباید بزرگ ببینم. آمریکا نباید برای من بزرگ دیده شود. نظام سلطه و کفر نباید هیچ جایگاهی در زندگی من، در اخلاق من، در سیاست من، در فرهنگ من، در هنر من داشته باشد.

حجت‌الاسلام والمسلمین رستم‌نژاد تصریح کرد: حرف این است که ما باید آن برائتی را که سال‌ها شعارش را دادیم، حالا جریان بدهیم در زندگی‌های روزمره اُمت اسلام. ایران که الحمدلله خودش را آزاد کرده است. اگر بخواهند زور بگویند، ایران می‌گوید: من قدرتم، تو بزن من هم می‌زنم. بزن و در رو دیگر تمام شد. ایران که حرفش را یعنی برائتش را دارد. ایران که نظام و حکمرانی‌اش یعنی نفی سلطه. اما این باید اشاعه پیدا کند. الان ملت‌های منطقه تا حد زیادی فهمیده‌اند آن چیزی که نجات‌بخش آن‌هاست، همین راه است. همان راه واقعی که باید تظاهرات، تجلیات و تبریاتش در زندگی روزمره ما بیاید و عملیاتی شود.

انتهای پیام